İçeriğe geç
Fikir Pusulası ↗

Kira Gelirlerine Yönelik %2’lik Vergi Artışı: Ev Sahipleri ve Kiracılar İçin Olumsuz Bir Adım

Ekim ayında açıklanan bütçe, İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’daki özel ev sahipleri için hoş olmayan bir haber getirdi. Nisan 2027’den itibaren, 2025…

bekir
Kira Gelirlerine Yönelik %2’lik Vergi Artışı: Ev Sahipleri ve Kiracılar İçin Olumsuz Bir Adım

Ekim ayında açıklanan bütçe, İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’daki özel ev sahipleri için hoş olmayan bir haber getirdi. Nisan 2027’den itibaren, 2025 bütçesinde duyurulan %2’lik artışa ek olarak, kira gelirlerinden %2 daha fazla vergi ödeyecekler.

İngiltere’deki özel kiraların son derece yüksek maliyeti göz önüne alındığında, ev sahiplerine pek sempati duyulmayabilir. Ancak yeni vergi artışının büyük olasılıkla kiracılara kira zamları yoluyla yansıtılacağı hem Ulusal Konut Ev Sahipleri Derneği hem de Birleşik Krallık’ın kamu maliyesi denetim kurumunun görüşüdür.

Ben sosyal ve özel kiralama piyasaları alanında uzmanlaşmış bir hukuk profesörüyüm. Yeni verginin büyük bir fırsatın kaçırılması anlamına geldiğine inanıyorum. Hükümet, ev sahiplerinin vergi yükünü artırıp dolaylı olarak kiraları yükseltmek yerine, onlarla kira artışlarını sınırlamak için müzakere etme fırsatını değerlendirebilirdi.

Peki, yeni verginin muhtemelen kiracılara yansıtılacağı düşünülürse, kiracıların kira zamlarına karşı koymak için ne kadar gücü var?

Kira Zammına Karşı Nasıl Mücadele Edilir?

2025 Kiracı Hakları Yasası, kiracı haklarında dönüm noktası niteliğinde bir değişiklik olarak haklı olarak övüldü. 1 Mayıs 2026’dan itibaren yürürlüğe giren bu yasa, kötü şöhretli “seksiyon 21” usulsüz tahliye mekanizmasını ortadan kaldırdı.

Ancak bu yasanın, piyasa değerine uygun kira artışlarından kiracıları koruması pek olası değil. Ev sahipleri kirayı yılda yalnızca bir kez artırmak için bildirimde bulunabilir ve en az iki aylık bildirim süresi vermek zorundadır. Kiracılar, bir artışa karşı mahkemeye başvurarak itiraz edebilirler; ancak yeni kiranın yerel piyasa değerinden daha yüksek olması durumunda başarılı olabilirler.

young couple look at properties in an estate agent window.

Avrupalı akademisyenlerden Avrupalılar için haftalık bir e-posta

Hem kiracılara hem de ev sahiplerine, benzer diğer mülklerin kiraları hakkında bilgi vermeleri teşvik ediliyor. Bu tür bilgiler için tek bir onaylanmış kaynak bulunmasa da Zoopla ve Rightmove gibi web siteleri genellikle kullanılmaktadır.

Yasa, talep arzı aştığında insanları kira artışlarından koruyamaz.
Jun Huang/Shutterstock

Mahkemeye başvurmadan önce, kira konusunda anlaşmaya varmaya çalışmak mantıklıdır. 2025 yasası kiracılara çok daha fazla esneklik sağlıyor. Artık bir kira sözleşmesini iki aylık bildirimle sonlandırabiliyorlar; oysa yasadan önce sözleşmeler genellikle 12 ay gibi belirli bir süreye sahipti. Bu, kiracıların artık karşılayamadıkları bir kira sözleşmesine bağlı kalmamaları anlamına geliyor. Aynı zamanda, iyi kiracıları elinde tutmak için ev sahiplerini müzakereye daha istekli hale getirebilir.

Ancak temel sorun değişmiyor: 2025 yasası, talebin arzı aştığı bölgelerde kira artışlarına karşı koruma sağlayamaz.

Kiracı Hakları Yasası Parlamento’da görüşülürken hükümet, kira sınırlamalarının getirilmeyeceğini kesin bir dille belirtti. O dönemde ben, bunun seksiyon 21 tahliyelerinin kaldırılmasında ev sahiplerinin desteğini kazanmak için yapılmış bir sözsüz anlaşmanın parçası olduğunu savunmuştum.

Hükümet Kiracıları Nasıl Koruyabilir?

Kira kontrolleri Birleşik Krallık’ta tartışmalı bir konudur; bunun temel nedeni 20. yüzyılın büyük bir bölümünde yürürlükte olan önlemlerin mirasıdır. Ancak 1988’de Margaret Thatcher hükümetinin kiraları kontrolden çıkarmasından bu yana, özel kiralama sektörü tipik bir neoliberal yaklaşım benimsemiştir.

Neoliberalizmin evrensel olarak kabul görmüş bir tanımı yoktur. Konut alanında bu, genellikle özel ev sahiplerinin, nispeten az istikrar sunan evler için piyasa değerinde kira talep etme özgürlüğüne sahip olması anlamına gelir.

Başbakan Andy Burnham yakın zamanda neoliberal modelin “sıradan insanlar için yeterince iyi çalışmadığını” kabul etti. Peki, alternatif nedir?

Hükümet, ev sahiplerine ek %2’lik vergi yüklemesi yapmak yerine, kira artışlarını sınırlamak için ev sahiplerinin desteğini alarak kiralamayı daha uygun hale getirmeye yönelik ilk adımı atabilirdi. Yani, hükümete fayda sağlayacak vergi geliri ile potansiyel olarak kiracılara fayda sağlayacak kira sınırlaması arasında bir denge kurulabilirdi.

Kira kontrol önlemleri giderek daha karmaşık hale geldi, ancak konut krizi için kesinlikle tek çözüm değillerdir.

Yine de, ev sahiplerinin vergi yükümlülüklerini, örneğin İskoçya’da yapıldığı gibi artışları Tüketici Fiyat Endeksi’ne bağlayarak, mütevazı bir fiyat sınırlaması karşılığında azaltmak hem ev sahipleri hem de kiracılar için işe yarayabilir.

Ev sahipleri, 2015’ten bu yana vergi durumlarındaki çok sayıdaki değişiklikten uzun süredir memnuniyetsizliklerini dile getiriyorlar. Haklı bir noktaları var: Birikmiş değişiklikler, İngiltere’nin vergi ve düzenleme sistemini Avrupa ve Kuzey Amerika’daki en az avantajlı sistemlerden biri haline getirdi.

Böyle bir anlaşma elbette hükümetin beklenen ek vergi gelirinden feragat etmesi anlamına gelecektir – bu gelir 2027-28’de 35 milyon sterlin ve 2030-31’e kadar 445 milyon sterlin olarak tahmin ediliyor. Ancak başbakan, kırk yıllık neoliberal düşünceyle domine edilen bir kiralama piyasasından uzaklaşma konusunda ciddi ise, bu öneri doğru yönde atılacak mütevazı bir ilk adım olacaktır – ve bu adım herkesin yararına olacaktır.

İlginizi Çekebilir: New York Şehri’ndeki Belediye Yönetimi Marketleri Tartışması Sadece Yemekle İlgili Değil →

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *